Verhalenverteller

Zeg eens, ben jij een schrijver of een verhalenverteller? Misschien denk je wel: allebei! Of: wat is het verschil?

Een schrijver schrijft het verhaal en hoopt dat de lezer begrijpt wat hij ermee probeert te vertellen. Natuurlijk vergaart hij veel informatie door te researchen, gebruikt hij de kennis van redacteuren, laat hij bèta-lezers het verhaal lezen en gaat hij met de teruggekregen feedback aan de slag.

Maar dat doet een verhalenverteller, mits hij het verhaal opschrijft, ook! Dus… wat doet een verhalenverteller nog meer? Wat is het verschil tussen een goed verhaal en een fantastisch verhaal?

Simpel. Een lezer van een fantasie verhaal wil niet alleen het verhaal begrijpen; hij wil het léven. Hij wil het voélen. Hij wil in het verhaal leven, alsof het echt gebeurt. Zelfs als het een onwerkelijk verhaal is.

Een schrijver is niet altijd een verhalenverteller, en een verhalenverteller schrijft ook niet altijd alles op.

Dus beste schrijver. Hoe doe je dat? Hoe verander je van een schrijver naar een verhalenverteller?

Show, don’t tell

Deze ken je vast. Laten zien, in plaats van te vertellen. Maar hoe doe je dat dan? En wanneer doe je dat?

Een voorbeeld: “Hij keek naar haar en was bloednerveus.”

Deze zin wordt geschreven als een feit. Er zit weinig emotie in. Alleen het benoemen van een emotie (bloednerveus) maakt nog niet dat de lezer dit ook zo voelt.

Lees nu eens deze zin: “Terwijl hij haar in zich opnam, werd zijn ademhaling oppervlakkig. Zijn hart klopte als een bezetene tegen zijn ribben.”

Deze zin voert je mee in de staat van deze hij-persoon. Je hart gaat sneller klopper, je ademhaling wordt oppervlakkig. Je voélt wat hij voelt. Er hangt ‘iets’ in de lucht.

Het mag duidelijk zijn dat de tweede zin het voorbeeld is van show. Elke alinea die je schrijft, bekijk deze vanuit je vijf zintuigen. Leef je in je karakter. Beschrijf hoe je je zou voelen als je zou meemaken wat hij meemaakt. Wat zou opvallen? Hoe zou je je gedragen?

Schrijf alles op wat in je opkomt. Redigeren kan later nog wel. Breng nu het gevoel over. Sleep je lezer mee!

Show don’t tell werkt fantastisch in ‘rustige’ momenten in je verhaal. Bijvoorbeeld als het hoofdpersonage mijmert over zijn of haar crush.

Het werkt echter niet zo goed als je in een actief gedeelte zit in je verhaal. Het geven van veel informatie over hoe iemand zich voelt, wat iemand ruikt, wat iemand ziet, wat iemand hoort en wat iemand proeft, het is allemaal niet zo belangrijk in een actiescène. Waarom? Omdat het je verhaal namelijk flink kan afremmen en juist in actiestukken wil je dat er maar één ding in zit; actie!

De beste manier om te ontdekken wanneer je show don’t tell goed kunt inzetten, is wanneer je je verhaal of scène terugleest. Als je het gevoel hebt dat het iets mist, kijk er dan eens naar vanuit de vijf zintuigen. Stel jezelf die vragen; wat ziet, hoort, voelt, proeft, ruikt hij? Is er iets wat je kunt veranderen of toevoegen? Doe dat dan en lees het stuk opnieuw om te checken of het nu beter voelt.

Too much information

Schrijven is een kunst. Als beginnende schrijver zul je het gevoel hebben alles te moeten omschrijven; waar je hoofdpersonage is, wat hij ziet, wat hij drinkt, wat hij hoort en hoe hij zich voelt. Dan krijg je al gauw een stuk zoals dit:

“Een ober kwam om zijn bestelling op te nemen. Hij bestelde een biertje, en zijn vriendin een Bloody Mary. “Ik heb nieuws,” zei hij, nadat de ober hun bestelling had gebracht.”

Veel informatie niet waar? Dit kun je in één zin samenvatten. Hoe? Ik laat het je zien:

“Ik heb nieuws,” zei hij nadat de ober haar Bloody Mary en zijn biertje had gebracht.”

De aanwezigheid van de ober geeft aan dat de scène zich in een restaurant afspeelt. Met de omschrijving van haar bloody mary en zijn biertje, weet je dat er twee karakters zijn.

Kijk naar de scène die je hebt geschreven. Waar kun je dit inkorten? En hoe kun je dit doen? Speel er eens mee. Kijk of je hetzelfde kunt vertellen, met minder zinnen.

Probeer het maar eens uit. Geloof mij, je verhaal krijgt er meer flow door!

Fantastisch schrijfplezier gewenst!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *