Schrijven en burn-out

Het lukt maar niet. Dat ene idee wat je een paar maand geleden in je hoofd kreeg, en waar je zoveel energie van kreeg. Hoe kan dat toch? Je weet dat je een schrijver bent. Je voelt het in elke cel van je lijf. Maar het schrijven lukt niet meer. Het lijkt wel alsof je opgebrand bent.

“Kan dat?” vraag je.

Jazeker.

Maar hoe ga je daar dan mee om? In dit blog vertel ik je over mijn ervaringen.

Hoge verwachtingen

Perfectionistisch. Dat is zo’n woord waarmee ik mezelf altijd omschreef. Ik vond het een compliment. Het betekende dat ik altijd zorgde dat alles in de puntjes geregeld was. Dat er niets op aan te merken was. Dat het gewoonweg… perfect was.

Wat het echt betekende was, dat ik het nooit goed genoeg vond. Dat ik mezelf op de kop zat als ik ergens een foudje* maakte. Want dat kon echt niet. Men zou mij erop aanspreken. Men zou hun idee over mij naar beneden moeten bijstellen.

Maar wie is die ‘men’ eigenlijk? Wie zegt dat alles perfect moet zijn? Wie beweert dat als het een keertje niet perfect is, dat dat gelijk inhoudt dat jijzelf dus minder waard bent?

Bij het schrijven van mijn verhalen resulteerde mijn perfectionisme in het constante herschrijven van scènes, boos worden op mezelf, verdrietig worden omdat ik gedachten kreeg als ‘ik ben gewoonweg niet goed genoeg hiervoor’.

En brandde dat me op? Reken maar.

* Ja, dat foutje was bewust.  

Faalangst

Niet alleen met het schrijven, ervaarde ik de angst om te falen. Eigenlijk op heel veel fronten kwam het terug. Mijn rijbewijs halen bijvoorbeeld; ik heb er vier keer over gedaan.*

Perfectionisme en faalangst liggen in dezelfde hoek; ze zijn allebei begrijpelijk, en allebei niet handig.

De angst om te falen resulteerde bij mij in het niet durven staan voor mijn verhalen. Het aan een ander laten lezen vond ik doodeng. Wat als ze het helemaal niets vonden? Wat als ze zouden lachen om het idee alleen al dat ik van mezelf dacht te kunnen schrijven?

Deze angst is gebaseerd op onrealistische gedachten. Iedereen kan namelijk een schrijver worden, als je maar doorzet. Als je maar blijft ontwikkelen. Geen enkele schrijver had bij zijn eerste versie op papier al een bestseller te pakken. Elk verhaal wordt talloze keren geredigeerd en herschreven.

Falen is niet tegen te gaan of slecht; het is juist een manier om te groeien. Falen is onderdeel van succes. Zonder falen kun je geen succes hebben.

* Sommige keren waren ook niet echt te voorkomen. Zo had ik een keer een slippartij en wist ik niet hoe ik moest reageren. Maar ja, dát had ik nou nog nooit tijdens mijn rijlessen gehad.

Het moét lukken

Doorzettingsvermogen hebben als schrijver is een fijne eigenschappen. Je niet uit het veld laten slaan. Door blijven gaan, want dat verhaal is de moeite waard.

Tegelijkertijd loert er een valkuil om te hoek.*

Een idee kan fantastisch klinken in je hoofd maar het is niet altijd gemakkelijk het op papier te krijgen. Als je merkt dat je al talloze pogingen hebt gewaagd om die scène op papier te krijgen, en het telkens niet lukt en je in huilen wilt uitbarsten, stop dan. Je bent in de valkuil gestapt die heet ‘Het moét lukken’.

Wie zegt dat het moet lukken? Ten koste van wat moet het lukken? Je eigen gemoedsrust? Je energie? Je emoties? Is dat het waard?**

Wat ik heb geleerd in al die jaren dat ik schrijf is dat er soms een idee niet wil groeien. Dat het idee me onrustig maakt omdat het niet wil groeien. En dan kan ik het het beste maar even opbergen. In een doos, onder mijn bed. Gewoon, omdat het me anders gek maakt. Het mooie van die methodiek (het opruimen van dat idee) is dat het op een later moment ineens wél zal lukken. Je bent met een nieuw verhaal bezig en ineens valt het kwartje: dít is het verhaal waar dat idee thuishoort!

*Oké, die visualisatie is een beetje vaag. Ik bedoel… Hoe kan een kuil nou om een hoek loeren? Maar je begrijpt vast wel wat ik bedoel. Toch?

** Het antwoord op die vraag is NEE. Alle andere antwoorden zijn zinnetjes die je in de ‘Het moét lukken’-stand uit. STOP IT.

Toch burn-out geraakt?

Neem een stapje terug. Sluit je laptop en pak een kopje thee. Zet een film aan. Pak wat zakdoeken en huil je emoties er uit. Of ga die boksbal op de sportschool even lamlendig slaan.

Schrijven is een kunst. Soms lukt het, soms lukt het niet. Geef jezelf de tijd om op te laden. Een dag, twee dagen, een week of een maand als je dat nodig hebt.

Ik ben er zelf een paar jaar tussenuit geweest. Een paar jaar waarin ik niets heb geschreven. Waarin ik probeerde mijn leven weer op de rit te krijgen, want ik was, naast burn-out van het schrijven, ook burn-out van mijn leven geraakt.

Uiteindelijk heb ik mijn liefde voor het schrijven weer gevonden en nu zijn we closer than ever*. Het heeft me veel gekost, én veel gegeven om de tijd voor mezelf te nemen. Gun jezelf de tijd die je nodig hebt. Besef dat alleen jij jezelf in de weg staat als je je opgebrand voelt. Neem het serieus, leer de valkuilen herkennen, schakel hulp in als dat nodig is en boven alles, geef jezelf de ruimte om te herstellen. De liefde voor het schrijven komt terug, echt waar!

*Net een liefdesverhaal he? Altijd een goed eind!

Fantastisch schrijfplezier gewenst!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *