Is mijn idee origineel (genoeg)?

Soms krijg je ineens zo’n idee waar je helemaal warm voor loopt. Terwijl je erover nadenkt, komen nieuwe ideeën en alles lijkt naadloos op elkaar aan te sluiten. Je begint je af te vragen: “Is dit niet een beetje te mooi om waar te zijn?” Twijfels komen omhoog: “Heb ik dit misschien in een tv-serie of boek gezien, maar herinner ik het me gewoon niet meer?”
Je begint je af te vragen of je het verhaal überhaupt wel zou moeten schrijven. Misschien is het beter eerst te ontdekken of je het niet onbewust ergens eerder hebt gezien. Je wilt natuurlijk geen eer strijken voor een verhaal dat niet van jou is…

Uniek
Veel schrijvers willen uniek zijn. Ze willen een origineel verhaal vertellen. Een verhaal dat nog niet eerder is verteld. Maar… is dat eigenlijk nog wel mogelijk? Met alle boeken en films die de wereld te bieden heeft; is er nog wel een verhaal dat 100% uniek is?
Laat ik je gelijk geruststellen: hoogstwaarschijnlijk niet en dat is goed nieuws. Want er komen nog altijd boeken tot leven die je als lezer verleiden met compleet onvoorspelbare verhalen en weinig tot geen (herkenbare) hints naar eerdere verhalen.
Dus of je verhaal uniek is of niet; het doet er simpelweg niet toe. Waar het wel om gaat is dat het jouw unieke vertelkunsten zijn die een verhaal als nieuw laat aanvoelen.

Een nieuw jasje
Er zijn genoeg verhalen te noemen die in een ander jasje zijn gestoken waardoor ze ineens toch weer uniek zijn geworden. Denk maar aan de tv-serie Once Upon A Time, dat de sprookjes van Disney en Grimm door een magisch ringetje heeft gestoken. Ja, Roodkapje komt erin voor, maar in plaats van dat lieve meisje dat op bezoek gaat naar haar oma is dit een dame die eens per maand verandert in een wolf.
Ook is de basis plotlijn van Harry Potter griezelig gelijk aan dat van Stars Wars:
Een wees groeit op bij zijn oom en tante. Hij ontvangt een mysterieuze boodschap van een niet-menselijk karakter, wat het begin is van een groots avontuur. Hij krijgt training met bovennatuurlijke tintjes en raakt bevriend met een jongen en een meisje. Uiteindelijk moet hij het opnemen tegen de moordenaar van zijn ouders.
Toch zijn het twee hele verschillende verhalen waar twee hele verschillende type lezers op afkomen.

Been there, done that
Dat het JK Rowling gelukt is een compleet ander verhaal te schrijven met dezelfde plotlijn als Star Wars, wil niet zeggen dat zij dit met opzet heeft gedaan en nu de auteursrechten van George Lucas heeft geschonden. Haar verhaal is ook zo anders geworden dat de vergelijking eigenlijk niet meer te trekken is – totdat je de synopsis naast elkaar legt.
Een goed voorbeeld hiervan is een tijdje geleden bij Late Night geweest: Ed Sheeran was te gast en hij gaf aan dat elk muzieknummer is gebaseerd op 4 dezelfde tonen. Ik zal de link hieronder met je delen.
Zo zie je maar weer dat – ook – in de muziek veel gebaseerd is op oud materiaal en toch krijg je unieke hits.

Geen vrijbriefje
Alles wat jij hebt geleerd in je leven, kan op de één of andere manier in je verhaal terugkomen. Het wordt gerecycled in een nieuw jasje. Dit is niet een bewust proces – schrijvers gaan niet op zoek naar plotlijnen van eerdere bekende verhalen om daar vervolgens hun eigen draai aan te geven.
Schrijven is geen vrijbriefje om andermans verhalen te gaan recyclen en als je dat gevoel wel hebt als schrijver… misschien is schrijven dan niet voor jou weggelegd. Niemand zit te wachten op vergelijkingen als de ‘volgende Harry Potter’ en zeker de schrijver zelf niet. Dat zijn grote schoenen die je als schrijver dan moet vullen. Er zijn talloze verhalen te bedenken die – misschien onbedoeld – in de schaduw stonden van eerdere, populaire verhalen.
Een recent voorbeeld hiervan is de film Fallen, die in boekvorm zeer populair was en in de filmwereld als ‘de volgende Twilight’ werd aangekondigd. Wat voor mij totaal onlogisch is – want de enige overeenkomst is de liefdesdriehoek…

De volgende […]
Toen ik bezig was mijn boek aan uitgeverijen te pitchen, kreeg ik geregeld de opdracht mijn boek te verkopen als “Het is een kruising tussen deze film of boek en deze film of boek”. Ik weet niet hoe het bij jou zit, maar ik vond dat knap lastig. Voor mij is mijn verhaal uniek. Ik heb het nergens (bewust) op gebaseerd. Natuurlijk zullen er hintjes in zitten naar andere films of boeken. Dat zit er in elk verhaal en de mijne zal daar geen uitzondering op zijn. En toch vind ik mijn verhaal uniek. Ik heb nog nooit een verhaal gelezen zoals de mijne.
Wat ik hiermee wil zeggen is dat jouw verhaal uniek is omdat jij het geschreven hebt. Het is niet ‘de volgende Harry Potter’ want jij bent geen JK Rowling. Het is ook niet ‘de volgende Twilight’ omdat jij toevallig ook over vampiers schrijft. Jij geeft je eigen twist eraan, gooit jouw eigen roomsausje* er overheen.

Dus beste schrijver, maak je geen zorgen over de vraag: “Is mijn verhaal origineel genoeg?” Grote kans dat het antwoord daarop bij het schrijven van je plot een driedubbele NEE is. Wat het echter wél uniek maakt is de wijze waarop jij het vertelt. Wees creatief! Schrijven kan soms net zijn als koken; het gaat om de juiste ingrediënten* toevoegen om die heerlijke smaak te krijgen waardoor jouw lezer blijft doorlezen.

* Sorry voor de eetreferenties. Terwijl ik dit schrijf staat mijn eten op het gasfornuis gaar te worden en ik heb gewoon ontzettende trek!

Fantastisch schrijfplezier gewenst!

One thought on “Is mijn idee origineel (genoeg)?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *